Je ziet het steeds vaker in het zwembad, aan het strand en op vakantie: mensen die met hun zonnebril op het water in gaan. Eerlijk is eerlijk, wij vonden het altijd een gek gezicht, net als zwemmen met een pet op of lezen in het zwembad. Toch is de vraag interessanter dan je denkt: beschermt zo'n bril in het water echt tegen uv, of sloop je er vooral je zonnebril mee?
Eerst even het verrassende antwoord op de kernvraag: ja, je ogen beschermen aan en in het water is echt geen overbodige luxe. Wateroppervlakken weerkaatsen namelijk zo'n twintig tot dertig procent van de uv-straling, waardoor je ogen van twee kanten worden geraakt: direct van boven én via de spiegeling van het water. Precies daarom raden oogexperts zoals het Oogfonds aan om aan het water een goede zonnebril te dragen.
Maar of je hem ook moet ophouden, terwíjl je zwemt, is een tweede. We zetten de voor- en nadelen op een rij.
Vier punten spreken vóór die bril op je neus, en vier punten maken er toch vooral een slecht plan van.
Zoals gezegd kaatst het water een flink deel van de uv-straling terug, recht je gezicht in. Met een zonnebril met UV400-filter of 100 procent uv-bescherming vang je die dubbele lading af, en dat is precies waarvoor zo'n bril bedoeld is.
Ook je ogen kunnen letterlijk verbranden. Dat heet fotokeratitis, een pijnlijke ontstekingsreactie van het hoornvlies die je vooral oploopt bij fel weerkaatst licht op water, zand of sneeuw. Gezwollen, bloeddoorlopen ogen die overgevoelig zijn voor licht zijn het gevolg, en dat wil je op vakantie echt niet.
Te veel uv over de jaren heen vergroot de kans op staar, een vleugelvlies op je oog en mogelijk zelfs maculadegeneratie. Oogbescherming is dus geen ijdelheid maar gezond verstand, zeker tussen tien en vier uur, wanneer de zon het felst is.
Fel glinsterend water dwingt je constant tot knijpen en turen. Een zonnebril, en zeker eentje met polariserende glazen, filtert die schitteringen weg, waardoor je ontspannen om je heen kunt kijken terwijl de kids voor de tiende keer "kijk dan!" roepen vanaf de rand.
Nu de keerzijde, want zwemwater is funest voor je bril. Chloor en zout tasten de coating van je glazen en de kwaliteit van je montuur aan, waardoor je mooie (designer)zonnebril er snel dof en versleten uit gaat zien. Opticiens waarschuwen hier niet voor niets voor.
Heb je een bril met metalen pootjes, scharniertjes of schroefjes, dan is vooral zout water een sluipmoordenaar. Metaal corrodeert, scharnieren gaan stroef aanvoelen en voor je het weet zit je op je handdoek met een loszittend brilpootje. Zonde van je goede bril.
Een enthousiaste duik, een onverwachte golf of een spetterend potje waterpolo met de kinderen en je bril verdwijnt naar de bodem. In een zwembad vis je hem er misschien nog uit, maar in zee ben je hem gegarandeerd kwijt. En dat voor een bril die zomaar honderd euro of meer heeft gekost.
Hier zit nog een addertje onder het gras. Donkere glazen zeggen niets over de uv-bescherming, en achter een donker glas gaat je pupil juist wijder open. Heeft die hippe festivalbril geen echt uv-filter, dan laat je zo méér straling je oog in dan zonder bril. Check dus altijd of er UV400 of 100 procent uv-bescherming op staat.
De conclusie is dus dubbel, en dat moeten we eerlijk toegeven: die mensen met een zonnebril aan de rand van het zwembad, waar wij altijd een beetje om moesten gniffelen, hebben eigenlijk gewoon gelijk. Je ogen beschermen aan het water is verstandig en zelfs belangrijk, net zoals zonnebrand voor je lichaam. Maar er echt mee het water in gaan is vooral slecht nieuws voor de bril zelf.
De slimste aanpak: draag je goede zonnebril op je ligbedje en aan de waterkant, en kies voor in het water een goedkope bril met UV400-filter waar je niet om rouwt, of nog beter een zwembril met uv-bescherming, want die hebben dat vrijwel allemaal. Toch met je zonnebril het water in geweest? Spoel hem daarna meteen af met kraanwater om chloor- en zoutresten te verwijderen, en droog hem met een schoon brillendoekje. Dan blijven de schroefjes roestvrij en jouw ogen beschermd. Win-win.
Beeld: Shutterstock
Liefs, Vera