's Avonds snacken maakt je dikker: stop ermee en verlies 3 kilo per maand

Vera - 23-04-2026 - 3 min

We doen het bijna allemaal: 's avonds voor de tv op de bank snacken. Koeken, nootjes, chips, een stuk worst. Klinkt herkenbaar? Het blijkt een gewoonte die voor behoorlijk wat extra kilo's en een muffintop zorgt, volgens nieuw onderzoek van het Nederlands Herseninstituut. Han Jiao, onderzoekster aan het instituut, ontdekte iets opmerkelijks: wie stopt met gedachteloos avondsnacken kan wel drie kilo per maand kwijtraken. En het heeft allemaal te maken met hoe je brein werkt.

Het zit in je hersenen (niet in je maag)

"Mensen denken dat hun maag de oorzaak is," legt Jiao uit in een persbericht van het Nederlands Herseninstituut. "Maar overgewicht is een ziekte die in het brein ontstaat. En er is te weinig aandacht voor effecten op de hersenen."

Ze ontdekte dat microglia, afweercellen in je brein, een cruciale rol spelen. Deze cellen helpen bij het opruimen van afval en het gezond houden van hersencellen. Maar avondsnacken blijkt een van de boosdoeners waardoor deze microglia uit balans raken en minder goed hun werk kunnen doen.

Waarom avondsnacken je brein verstoort

Onderzoeksbegeleider Andries Kalsbeek legt uit waarom timing zo belangrijk is: "Ons brein werkt volgens een biologische klok met een slaap- en waakritme. Is het buiten licht, dan wordt ons verteringssysteem voorbereid op activiteit. Is het donker, dan volgt de ruststand waardoor het voeding niet meer op de juiste manier verwerkt."

Het gevolg? Energie wordt opgeslagen in vetweefsel, waardoor je meer aankomt dan bij te veel eten overdag. Als de klok die microglia verstoort, dan is het moeilijk om blijvend af te vallen en kan het jojo-effect ontstaan.

"Dan kun je overdag nog zo je best doen met diëten," zegt Kalsbeek. "Als je regelmatig 's avonds iets eet, is op een lager gewicht blijven ingewikkeld."

Bewijs uit de praktijk

Tweede onderzoeksbegeleider Chun-Xia Yi zag het effect met eigen ogen toen haar echtgenoot als proefpersoon fungeerde. "Mijn man snackte er voor het naar bed gaan op los. Hij zei: als ik niet eet, kan ik niet slapen."

Maar toen hij zijn bloedsuikerspiegel liet meten, bleken de waardes veel te hoog. "Al twee dagen nadat hij stopte met snacken 's avonds laat, keerden die terug naar normale cijfers. En na een paar weken was hij al twee tot drie kilo kwijt."

Stop met avondsnacken: beter dan afslankmedicatie?

"Natuurlijk helpt het ook als je daarbij meer gaat bewegen," benadrukt Yi. "Maar deze verandering in leefstijl is effectief en kost minder dan afslankmedicatie. Bovendien: wie daarmee ophoudt, krijgt de kilo's in hetzelfde tempo weer terug. Dat is geen oplossing op de lange termijn."

Ook Louis van Gaal probeerde het ooit. "Je hoeft hiervoor alleen maar klok te kunnen kijken," zei hij.

Maar is het ook vol te houden?

Ophouden met snoepen en snacken op de bank klinkt simpel. Maar Chun-Xia bevestigt dat discipline niet voor iedereen makkelijk is. Ze noemt deze leefstijlverandering 'te doen', maar ook een gezamenlijke inspanning.

"Je moet elkaar erbij ondersteunen en motiveren. Ouders, kinderen, partners." Kalsbeek vult aan: "En natuurlijk hoef je dit niet elke dag vol te houden. Ik eet ook wel eens een koekje 's avonds."

Hoe stop je met snacken in de avond?

Wil je het proberen? Begin klein. Stel een tijd in waarop je stopt met eten, bijvoorbeeld om 20:00 uur. Zorg dat je overdag voldoende en voedzaam eet, zodat je 's avonds geen honger hebt.

Vervang avondsnacks door een kop kruidenthee of een glas water. Vaak is late trek namelijk meer gewoonte dan echte honger. En poets je tanden na het avondeten, dat helpt enorm om de verleiding te weerstaan.