Als je dacht dat je dit jaar vroeg klaar was met niezen en tranende ogen, dan hebben we slecht nieuws. Hooikoorts slaat dit voorjaar extra hard toe, en volgens experts wordt het nog erger. Het seizoen begon uitzonderlijk vroeg met zelfs een recordhoge concentratie elzenpollen in de lucht. En nu komt ook nog eens de piek van de berkenpollen eraan.
Het LUMC in Leiden en ziekenhuis Elkerliek in Helmond melden dat afgelopen week de pollenconcentraties van es, populier, iep en haagbeuk hoog waren. Vooral de es zorgt nu al voor flinke hooikoorts klachten. Met pollenconcentraties van de es ruim boven de 300 pollen per kubieke meter lucht hebben veel mensen behoorlijk wat last gehad. De afgelopen vijftig jaar werd dat niveau slechts drie keer eerder bereikt in maart, dus dit is dus echt uitzonderlijk.
Deskundigen waarschuwen dat de piekperiode voor berkenpollen eraan komt, mogelijk al volgende week. En dat is slecht nieuws, want veel mensen zijn allergisch voor berkenpollen. Een berk herken je aan de witte stam en takken. In Nederland groeien berken voornamelijk op zandgronden in het oostelijke deel van het land, maar ze zijn ook vaak geplant in parken, tuinen en straten. Als de berken bloeien, hangen er gele katjes van ongeveer 5 centimeter aan de takken, waaruit het stuifmeel wordt geblazen. Van alle bomen in Nederland veroorzaken berkenpollen de meeste hooikoortsklachten.
Door klimaatverandering beginnen de bloeiseizoenen steeds vroeger. Een warme winter zorgt ervoor dat bomen en planten eerder gaan bloeien, en daarmee begint ook het hooikoortsseizoen eerder. Daardoor krijgen mensen niet alleen eerder last van klachten, maar vaak ook langer. Het hooikoortsseizoen kan tegenwoordig wel negen à tien maanden duren, van februari tot en met oktober. Voor mensen met hooikoorts betekent dit: maandenlang snotteren, niezen en jeukende ogen.
Stuifmeel van bomen, grassen en kruiden veroorzaakt bij mensen die daar gevoelig voor zijn uiteenlopende klachten. Denk aan niezen, tranende ogen, een loopneus, jeukende ogen en een verstopte neus. Sommige mensen krijgen ook een jeukende keel of gehemelte. Als je ogen, neus, mond of luchtwegen in aanraking komen met pollen, treedt er een allergische reactie op. Je lichaam maakt histamine aan, en die stof zorgt voor de typische hooikoortsklachten. Niet iedereen met hooikoorts is allergisch voor dezelfde pollen. De één reageert vooral op grassen, de ander op bomen zoals de berk.
Gelukkig kun je wel wat doen om de klachten te verminderen. Ziekenhuis Elkerliek en experts geven praktische tips die echt werken. Hier zijn de belangrijkste:
Wacht niet tot je klachten al heftig zijn, maar begin tijdig met medicatie. Antihistamine pillen zijn zonder recept verkrijgbaar bij de drogist en werken tegen niezen, een loopneus en jeuk. Ook neusspray kan helpen tegen een verstopte neus. Door tijdig te starten kun je heftige reacties voorkomen. Overleg met je huisarts welke medicatie het beste voor jou werkt. Sommige mensen hebben genoeg aan een simpel antihistamine tabletje, anderen hebben zwaardere medicatie nodig.
Pollen blijven de hele dag in je haar en op je huid hangen. Als je met pollen in je haar naar bed gaat, lig je eigenlijk de hele nacht met je gezicht in het stuifmeel. Douche daarom elke avond voor het slapengaan om pollen uit je haar te wassen en je kussen schoon te houden. Dit kan een enorm verschil maken voor je nachtrust. Was ook je gezicht en handen als je thuiskomt na een dag buiten. Zo voorkom je dat je onbewust pollen in je ogen wrijft.
Pollen hechten zich makkelijk aan je kleding. Was je kleren daarom regelmatig en hang ze vooral niet buiten te drogen. Als je je was buiten ophangt, komen er pollen op terecht. Terwijl je denkt dat je schone kleding hebt, zit het vol stuifmeel. Gebruik de droogkast of zet je droogrek binnen. Hetzelfde geldt voor beddengoed en handdoeken. Ook je kussensloop kun je het beste elke dag verversen tijdens het hooikoortsseizoen.
Dit klinkt misschien raar, maar vaseline aan de binnenkant van je neus smeren kan echt helpen. De korreltjes stuifmeel blijven dan in de vaseline kleven en komen niet op je slijmvliezen terecht. Je kunt ook vaseline of kokosolie rond je neusgaten smeren. Dit is een simpele en goedkope truc die verrassend goed werkt. Herhaal dit een paar keer per dag, vooral als je naar buiten gaat.
Een zonnebril beschermt je niet alleen tegen de zon, maar ook tegen rondzwervend stuifmeel. Kies een bril die je ogen goed afdekt en zoveel mogelijk ruimte afsluit tussen de bril en je hoofd. Zo kunnen de pollen er niet onderlang s glippen. Dit helpt vooral tegen jeukende en tranende ogen. Sommige mensen kiezen zelfs voor een speciale allergie-zonnebril die extra bescherming biedt.
Als je je ramen en deuren dicht houdt, hebben pollen minder kans om je huis binnen te waaien. Zeker op zonnige en winderige dagen, wanneer er veel stuifmeel in de lucht zit, is dit belangrijk. Moet je echt luchten? Doe dit dan 's ochtends vroeg of 's avonds laat, want dan is de hoeveelheid stuifmeel in de lucht het laagst. Of zet alleen een raam open waar de wind niet op staat. Je kunt ook speciale pollenhorren kopen die stuifmeel tegenhouden, zodat ramen en deuren toch af en toe open kunnen.
Regen is je beste vriend tijdens het hooikoortsseizoen. Na een regenbui zijn de pollen grotendeels uit de lucht gespoeld. Dit is het ideale moment om even naar buiten te gaan voor frisse lucht. Ook aan zee zijn de pollenconcentraties vaak lager dan elders. De zeelucht is schoner omdat de wind vaak vanaf de zee waait. Overweeg dus een uitje naar het strand als je het even niet meer ziet zitten.
Check elke dag de pollenverwachting via websites zoals Pollennieuws.nl of download de Hooikoorts App. Zo weet je precies welke pollen er in de lucht zitten en hoe hoog de concentraties zijn. Op dagen met veel pollen kun je beter binnen blijven of je activiteiten aanpassen. Als je moet sporten, kies dan voor binnensport op dagen met hoge pollenconcentraties. De weersomstandigheden hebben enorme invloed op de pollendruk: temperatuur, regen, luchtvochtigheid, windrichting en windsnelheid spelen allemaal een rol.
Hoe verleidelijk het ook is: wrijf niet in je ogen als ze jeuken. Als je buiten bent geweest, zitten er pollen op je handen. Door in je ogen te wrijven, breng je de pollen rechtstreeks over naar je ogen, en dat maakt de irritatie alleen maar erger. Gebruik liever een vochtig washandje om je ogen te koelen, of speciale oogdruppels tegen hooikoorts. Deze druppels werken direct in op de slijmvliezen en verminderen tranen, opgezwollen ogen en jeuk.
Als je airconditioning hebt, gebruik dan een allergievriendelijk HEPA-luchtfilter om stuifmeel tegen te houden. Ook voor je stofzuiger kun je een HEPA-filter kopen. Deze filters houden de pollen in de zak, in plaats van ze weer de lucht in te blazen. Stofzuig zachte meubels en tapijt elke week om pollen te verwijderen. Moderne auto's hebben vaak al een HEPA-luchtfilter ingebouwd. Houd de ramen van je auto dicht en gebruik de airco zo min mogelijk, want die brengt pollen naar binnen.
De komende weken worden dus zwaar voor mensen met hooikoorts. Eerst de piek van de berkenpollen, en daarna komen de grassen. Het hooikoortsseizoen duurt dit jaar waarschijnlijk tot ver in de zomer. Maar met de juiste medicatie en deze praktische tips kun je de klachten wel flink verminderen. En onthoud: aan zee en in de bergen zijn de pollenconcentraties vaak lager. Misschien tijd voor een weekendje weg of een lekkere gin tonic?
Liefs, Vera