Je lichaam verandert in negen maanden meer dan in welke andere periode ook, en je huid doet daar vrolijk aan mee. Overal lees je gouden beloftes over crèmes die striae zouden voorkomen, maar wat werkt er nou echt en welke ingrediënten laat je beter staan?
Achter al die veranderingen zitten vooral je hormonen. Een stijgende oestrogeenspiegel stimuleert bijvoorbeeld de aanmaak van pigment, terwijl je huid tegelijkertijd flink wordt uitgerekt door je groeiende buik. Bovendien houdt je lichaam meer vocht vast en werkt je doorbloeding op volle toeren.
Het gevolg is dat je van alles kunt tegenkomen tijdens je zwangerschap:
Welke kant het bij jou op gaat, valt vooraf lastig te voorspellen. Een goede routine helpt je hoe dan ook om je comfortabel te voelen in je veranderende lichaam.
Laten we meteen eerlijk zijn, want hier wordt online enorm veel onzin over verkondigd. Striae zijn geen oppervlakkige huidprobleempjes, maar kleine scheurtjes in het bindweefsel ónder je huid, ontstaan doordat je huid sneller uitrekt dan ze aankan.
Of jij striae krijgt, hangt vooral af van je genen en de elasticiteit van je bindweefsel. Ongeveer zeventig procent van alle zwangere vrouwen krijgt ermee te maken, meestal in het derde trimester, en dus niet omdat ze te weinig hebben gesmeerd. Ook je leeftijd en roken spelen een rol, waarbij jongere vrouwen opvallend genoeg iets vaker striae ontwikkelen.
Dermatologen zijn hier glashelder over: er bestaat geen wetenschappelijk bewezen ingrediënt dat striae daadwerkelijk voorkomt. Die dure tube met grote beloftes op de verpakking gaat je dus geen garantie geven, hoe mooi de marketing ook klinkt. Bewaar je geld liever voor iets leukers.
Toch is smeren zeker niet zinloos. Je huid soepel houden en zacht masseren lijkt een klein positief effect te hebben, en bovendien verlicht het de jeuk en dat strakke, trekkerige gevoel dat veel zwangere vrouwen herkennen. Kies daarvoor gewoon een neutrale, parfumvrije bodylotion of huidolie, want die doet het net zo goed als het duurste potje. Verwacht er alleen geen wonderen van, maar geniet vooral van dat dagelijkse momentje voor jezelf.
Naast striae is er nog een veelvoorkomende kwestie: het zwangerschapsmasker, medisch bekend als melasma of chloasma. Dit zijn geelbruine tot bruine pigmentvlekken die vooral opduiken op je voorhoofd, wangen, bovenlip en kin, en daarmee een soort maskerpatroon vormen.
De oorzaak is een combinatie van je hormonen en de zon. Die stijgende oestrogeenspiegel zet je pigmentcellen aan het werk, en zodra zonlicht op je huid valt, gaan die cellen pas echt in overdrive. Melasma ontwikkelt zich meestal vanaf de vierde maand en is vooral zichtbaar in het tweede en derde trimester.
Hier zit meteen het goede nieuws, want zonlicht is veruit de grootste boosdoener en dus ook het punt waarop jij echt invloed hebt. Smeer je gezicht daarom elke dag in met een breedspectrum zonnebrandcrème van minimaal SPF 30, liefst SPF 50, met zowel UVA- als UVB-bescherming. Hiermee kun je je wapenen tegen een zwangerschapsmasker. Doe dit ook op bewolkte dagen en in de winter, en smeer bij langdurig buiten zijn elke twee uur opnieuw. Een breedgerande hoed en de zon vermijden tussen twaalf en drie uur helpen daarbij enorm.
Een zwangerschapsmasker is volstrekt onschuldig en verdwijnt meestal binnen enkele maanden na de bevalling vanzelf, wanneer je hormonen weer tot rust komen. Blijf je huid in die periode wel goed beschermen tegen de zon, want onbeschermd zonnen maakt bestaande pigmentvlekken juist donkerder. Blijven de vlekken hardnekkig, dan kan een huidtherapeut of dermatoloog later meekijken.
Een uitgebreide routine met tientallen potjes hoeft niet, want juist tijdens je zwangerschap geldt dat minder vaak meer is. Met deze vijf stappen zit je goed.
Kies een zachte, parfumvrije reiniger zonder agressieve zuren of stevige scrubs. Je huid is nu gevoeliger dan normaal, dus hoe milder, hoe beter.
Smeer je gezicht en lichaam dagelijks in met een goede moisturizer of lotion, en besteed extra aandacht aan je buik, borsten, heupen en billen. Doe dit het liefst na het douchen op een licht vochtige huid, zodat het vocht mooi wordt vastgehouden.
Neem 's avonds even de tijd om met rustige, cirkelende bewegingen een huidolie in te masseren. Het houdt je huid soepel, verlicht jeuk en is bovendien een fijn moment om even contact te maken met je buik.
Onmisbaar, elke dag opnieuw. Een minerale zonnefilter met zinkoxide of titaniumdioxide is een populaire keuze tijdens de zwangerschap, omdat die op de huid blijft liggen in plaats van in te trekken.
Ook van binnenuit valt er winst te behalen. Voldoende water, een gevarieerd voedingspatroon en niet roken houden je huidelasticiteit op peil, en dat is uiteindelijk zinvoller dan welk luxe potje ook.
Niet alles wat normaal in je badkamerkast staat, is nu een goed idee. Een paar bekende skincare-helden schuif je tijdelijk aan de kant.
Dit is de belangrijkste: retinol en zeker het recept plichtige vitamine A-zuur worden sterk afgeraden tijdens de zwangerschap en bij borstvoeding. Zet ze zonder pardon in de kast tot na deze periode.
Deze krachtige huidblekende stof, alleen op recept verkrijgbaar, gebruik je absoluut niet als je zwanger bent. Hij wordt soms voorgeschreven tegen pigmentvlekken, maar dan pas ná je zwangerschap.
Hoge concentraties salicylzuur, stevige chemische peelings en laserbehandelingen tegen pigment stel je uit. Ze kunnen je gevoelige huid irriteren en melasma zelfs verergeren.
Gelukkig blijft er genoeg over. Hyaluronzuur hydrateert heerlijk, niacinamide kalmeert en helpt bij oppervlakkige pigmentvlekken, vitamine C werkt als antioxidant en azelaïnezuur wordt vaak als veilig alternatief genoemd. Twijfel je over een specifiek product? Leg het even voor aan je verloskundige, huisarts of dermatoloog.
Een jeukende buik hoort er voor veel zwangere vrouwen helaas bij, simpelweg omdat je huid wordt uitgerekt en daardoor droger wordt. Extra hydrateren, lauw in plaats van heet douchen en katoenen, luchtige kleding dragen brengen meestal al flink verlichting.
Wordt de jeuk juist heftig, blijft hij aanhouden of zit hij vooral op je handpalmen en voetzolen, neem dan altijd contact op met je verloskundige of huisarts. In zeldzame gevallen kan dat namelijk wijzen op een leveraandoening die behandeling nodig heeft. Beter één keer te vaak gebeld dan te weinig.
Tot slot het allerbelangrijkste: je huid doet momenteel iets ongelooflijks. Striae zijn ontzettend normaal en zeggen helemaal niets over hoe goed je voor jezelf zorgt, want je genen bepalen nu eenmaal het grootste deel van het verhaal. Zie je routine dus niet als een strijd tegen je veranderende lichaam, maar als een dagelijks momentje om even stil te staan bij alles wat het voor je doet. En mocht er straks toch een streepje of een vlekje achterblijven, dan hoort dat er gewoon bij.
Tot slot de vragen die het vaakst voorbijkomen, kort en bondig beantwoord.
Nee, er is geen wetenschappelijk bewezen ingrediënt dat striae voorkomt. Smeren houdt je huid wel soepel en verlicht jeuk, maar of je striae krijgt hangt vooral af van je erfelijke aanleg.
Je kunt vanaf het eerste trimester starten, al ontstaan de meeste striae pas in het derde trimester. Belangrijker dan het startmoment is dat je het consequent volhoudt en er een fijn dagelijks ritueel van maakt.
Retinol en zeker het recept plichtige vitamine A-zuur worden sterk afgeraden tijdens de zwangerschap en bij borstvoeding. Laat ze staan tot na deze periode en overleg bij twijfel met je huisarts of dermatoloog.
Kies een breedspectrum zonnebrandcrème met minimaal SPF 30, liefst SPF 50, met UVA- en UVB-bescherming. Veel zwangere vrouwen gaan voor een minerale filter met zinkoxide of titaniumdioxide, omdat die op de huid blijft liggen.
Meestal wel. De pigmentvlekken vervagen doorgaans binnen enkele maanden na de bevalling, zodra je hormonen weer tot rust komen. Blijf je huid in de tussentijd goed beschermen tegen de zon, want onbeschermd zonlicht maakt de vlekken juist donkerder.
Neem contact op bij heftige of aanhoudende jeuk, zeker als die vooral op je handpalmen en voetzolen zit. Dit kan in zeldzame gevallen wijzen op een leveraandoening die behandeling nodig heeft.
Beeld: Shutterstock
Liefs, Vera